ERTMS/ETCS: Levels, Modes, Supervision & Procedures

Niveau 1 · Basis Wat is ERTMS/ETCS?

ERTMS (European Rail Traffic Management System) is de overkoepelende naam voor het Europese treinbeïnvloedingssysteem. Het bestaat uit ETCS (European Train Control System) en de radioverbinding GSM-R. De SRS beschrijft ETCS: de functionele en technische eisen aan het systeem SUBSET-026-1 §1.3.1.2.

Waarom een Europees systeem?

Treinbeveiliging (Automatic Train Control, ATC) is in het verleden in elk land anders ontwikkeld. Die systemen zijn onderling niet compatibel. Een trein moest daardoor op een grensovergang vaak van locomotief of van bemanning wisselen, of met meerdere systemen tegelijk uitgerust zijn SUBSET-026-1 §1.3.1.1. ERTMS/ETCS moet dat oplossen. De SRS noemt daarvoor de volgende voordelen SUBSET-026-1 §1.4.1.1:

• grensoverschrijdende interoperabiliteit;
• betere veiligheid van nationaal en internationaal treinverkeer;
• beter beheer van internationaal personen- en goederenvervoer;
• kortere headways op drukke lijnen door moving block, waardoor de capaciteit van het spoor beter benut wordt;
• stapsgewijze invoering van de nieuwe technologie;
• Europese concurrentie tussen leveranciers van ETCS-componenten;
• een sterkere positie van de Europese spoorindustrie op de wereldmarkt;
• voorwaarden voor toekomstige harmonisatie van andere onderdelen van het spoorverkeer.

Wat specificeert de SRS, en wat niet?

De SRS (System Requirements Specification, SUBSET-026) specificeert ETCS "vanuit technisch oogpunt" SUBSET-026-1 §1.5.1.1. Technische interoperabiliteit vraagt dat telegrammen volgens vaste regels worden opgebouwd en begrepen, én dat trein en trackside uniform reageren op de ontvangen informatie SUBSET-026-1 §1.5.1.3. Operationele interoperabiliteit (bedrijfsregels, onderhoudsnormen) valt buiten de SRS SUBSET-026-1 §1.5.1.4.

De SRS definieert de systeemeisen voor ETCS van ERTMS SUBSET-026-1 §1.8.1.1. Ze is opgebouwd in negen hoofdstukken, die hieronder staan.

De opbouw van de SRS in negen hoofdstukken

Alle negen hoofdstukken van SUBSET-026 v3.6.0 zijn als bijlage opgenomen en worden in deze opleiding behandeld.

Classificatie van clausules (hoofdstuk 9)

Eisen staan in de SRS als zinnen met het woord shall SUBSET-026-9 §9.3.2.2. Hoofdstuk 9 classificeert elke clausule van de hoofdstukken 1 t/m 8 in één van de volgende categorieën SUBSET-026-9 §9.3.2.1:

• ETCS on-board requirement: een clausule met eisen die de on-board apparatuur moet vervullen;
• ETCS trackside requirement: een clausule met eisen die de trackside moet vervullen, als de bijbehorende functie wordt toegepast;
• Definition: een clausule die nodig is om een eis correct te interpreteren;
• Informative: een clausule die de context of de onderbouwing van een eis toelicht;
• Others: een clausule die in geen van de bovenstaande categorieën valt.

Twee regels helpen bij het lezen. Een genummerde titel met de bijbehorende tabel is één geheel en wordt als on-board én trackside requirement geclassificeerd, ook zonder shall SUBSET-026-9 §9.3.2.2. Van de categorieën mogen alleen de eerste twee gecombineerd worden SUBSET-026-9 §9.3.2.3.

Notes, justifications en voorbeelden zijn alleen informatief en zijn geen eis SUBSET-026-3 §3.3.1.4. De on-board moet alle aan hem toegewezen eisen implementeren, met alleen de uitzonderingen die in de Control-Command and Signalling TSI en in de SRS staan SUBSET-026-1 §1.7.1.2. Niet gespecificeerde oplossingen zijn toegestaan zolang ze geen interoperabiliteitsproblemen geven SUBSET-026-1 §1.7.1.5.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Niveau 2 · Gevorderd Eisen classificeren en de noodzaak van braking curves

Op dit niveau lees je de SRS als een technisch document: je koppelt een uitspraak aan een eis, bepaalt bij welke categorie ze hoort, en begrijpt waarom het systeem is opgebouwd zoals het is.

Classificeren van een clausule: een werkwijze

1. Zoek het woord shall. Een zin met shall is een eis SUBSET-026-9 §9.3.2.2.
2. Zoek de clausule in de tabel van hoofdstuk 9 (§9.4). Elke clausule heeft kruisjes in de kolommen on-board, trackside, Definition, Informative en Others SUBSET-026-9 §9.4.
3. Let op het onderwerp: de on-board, de trackside (RBC, balise, radio-infill) of een algemene bepaling.
4. Let op de conditie: "in case the corresponding function is implemented" betekent dat de trackside-eis geldt zodra de functie wordt toegepast SUBSET-026-9 §9.3.2.1.
5. Lees Notes, Justifications en Examples als toelichting, niet als eis SUBSET-026-3 §3.3.1.4.

Waarom harmonisatie van braking curves nodig is

De ERTMS/ETCS-specificatie baseline 2 beschreef de basisprincipes van de braking curves en wat de bestuurder te zien krijgt, maar gaf geen geharmoniseerd algoritme om ze te berekenen. Gevolg ERA_ERTMS_040026 §2.2.2:

• verschillende leveranciers van on-board apparatuur berekenen voor hetzelfde rollend materieel verschillende remafstanden. Daardoor hangt de engineering van de trackside (en het toewijzen van treinpaden) niet alleen af van de remprestatie van het materieel, maar ook van de leverancier;
• voor grensoverschrijdende treinen zijn daardoor meerdere nationale braking curves in de on-board nodig, met extra kosten voor software-ontwikkeling, tests en updates.

Daarom vraagt de overgang naar een uniform snelheids- en afstandsbewakingssysteem twee zaken ERA_ERTMS_040026 §2.2.1: de remgedraging van de trein moet volledig voorspelbaar zijn, en de veiligheidsmarges moeten eenduidig tussen trackside en on-board verdeeld kunnen worden.

Klassieke seinen versus ETCS: omgekeerde logica

Bij klassieke seinen ligt de plaats waar de trein moet beginnen met remmen vast (het waarschuwingssein); de beginsnelheid wordt aangepast aan het remvermogen van de trein. Bij ETCS is dat omgekeerd: de beginsnelheid is constant en de plaats waar moet worden gereden wordt per trein aangepast aan de remprestatie ERA_ERTMS_040026 §4.1. Op Level 3 zijn lineside seinen niet voorzien SUBSET-026-2 §2.6.7.1.7; de bestuurder krijgt zijn informatie dan volledig via de DMI (cab signalling).

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Niveau 3 · Expert Beoordelen en ontwerpen op specificatieniveau

Op expertniveau beoordeel je of een systeem voldoet aan de principes en de eisen, en ontwerp je een beoordelingsmethode. Let bij elke conclusie op de versie van de specificatie.

De stelling "ETCS vervangt altijd het signaleringssysteem"

Dat hangt af van het Level. Op Level 1 en Level 2 is ETCS een overlay op een onderliggend signaleringssysteem (interlocking, sporencircuits, seinen) SUBSET-026-2 §2.6.5.1.1 en SUBSET-026-2 §2.6.6.1.1. Treindetectie en treinintegriteit vallen op Level 1 en 2 buiten ETCS en blijven bij het onderliggende systeem SUBSET-026-2 §2.6.5.1.4 en SUBSET-026-2 §2.6.6.1.4. Op Level 2 kunnen lineside seinen worden onderdrukt SUBSET-026-2 §2.6.6.1.7; op Level 3 zijn ze niet voorzien SUBSET-026-2 §2.6.7.1.7. Op Level 0 mag een trein zonder treinbeïnvloedingssysteem rijden, en geven lijnseinen de bevoegdheid aan de bestuurder SUBSET-026-2 §2.6.3.1.2. ETCS vervangt het signaleringssysteem dus niet op elk Level: op Level 1 en 2 legt het een beveiligingslaag over het bestaande systeem.

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis De twee subsystemen

ERTMS/ETCS bestaat uit twee subsystemen, omdat de functies deels aan de wegkant en deels aan boord van de trein moeten worden uitgevoerd SUBSET-026-2 §2.4.1.1 en SUBSET-026-2 §2.4.1.2:

• het trackside subsystem (aan de wegkant);
• het on-board subsystem (in de trein).

De omgeving van het systeem bestaat uit de trein (behandeld in de train interface-specificatie), de bestuurder (via de driver interface), andere on-board interfaces, en externe trackside-systemen zoals interlockings en control centres. Voor die externe systemen worden geen interoperabiliteitseisen vastgesteld SUBSET-026-2 §2.4.1.3.

Trackside: de onderdelen

Afhankelijk van het Level bestaat het trackside subsystem uit een combinatie van de volgende onderdelen SUBSET-026-2 §2.5.1.1. In versie 3.6.0 zijn dat acht onderdelen; KMC en PKI zijn nieuw ten opzichte van de vorige versie.

On-board: de onderdelen

Het on-board subsysteem bestaat uit de volgende onderdelen SUBSET-026-2 §2.5.2.1:

• de ERTMS/ETCS on-board equipment: de computer die de beweging van de trein bewaakt, op basis van de informatie die hij met de trackside uitwisselt SUBSET-026-2 §2.5.2.2.1. Hij wisselt ook gegevens uit met de trein, de bestuurder en andere on-board interfaces SUBSET-026-2 §2.4.1.3;
• het on-board deel van het GSM-R-radiosysteem, voor het tweerichtingsverkeer van berichten SUBSET-026-2 §2.5.2.3.1.

Een STM (Specific Transmission Module) kan de on-board equipment via een gestandaardiseerde interface koppelen aan een nationaal treinbeveiligingssysteem. Dat komt voor bij Level NTC (zie §2.6.4) SUBSET-026-2 §2.6.4.1.10.

De referentiearchitectuur

Het diagram hieronder toont de referentiearchitectuur (SUBSET-026-2 Figure 1, §2.5.3). Klik op een onderdeel voor de uitleg en de verwijzing naar de specificatie. De entiteiten binnen het kader "ERTMS/ETCS on-board equipment" staan er alleen om de scope te laten zien van de interfaces die in TSI CCS bijlage A zijn gespecificeerd SUBSET-026-2 §2.5.3.1.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Niveau 2 · Gevorderd Welke onderdelen heeft elk Level nodig?

De architectuur verschilt per Level. Dat is logisch: hoe meer functies in de trackside zitten, hoe meer apparatuur daar nodig is. Gebruik de tabel hieronder om per Level de benodigde onderdelen te bepalen. Alle verwijzingen gaan naar SUBSET-026-2, tenzij anders vermeld.

Het verschil tussen Level 1 en Level 2 in de praktijk

Op Level 1 zendt elke balisegroep een vaste of variabele boodschap uit. Als een sein op rood staat, kan een naderende trein die informatie pas ontvangen als hij de balisegroep bij dat sein passeert §2.6.5.1.7. Daarom is er op Level 1 een release speed nodig, en daarom moet het lineside sein zichtbaar blijven. Met semi-continuous infill (Euroloop of radio in-fill) krijgt de trein de informatie al eerder, zelfs in stilstand, en is geen release speed nodig §2.6.5.1.10–11.

Op Level 2 wordt de informatie via Euroradio continu naar de trein gestuurd. De balises zijn dan vooral nodig om de locatie te bepalen §2.6.6.1.5.

Toepassen: welke infrastructuur heb je nodig?

Een spoorwegonderneming wil een lijn van 40 km ETCS-uitrusten. Er zijn twee opties: Level 1 met Eurobalises en lineside seinen, of Level 2 met RBC en GSM-R. Welke infrastructuur hoort bij welke optie? Bij Level 1 zijn dat balisegroepen (met LEU's voor variabele informatie) en seinen. Bij Level 2 zijn dat een RBC, een GSM-R-dekking, en balisegroepen voor locatiereferentie.

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Niveau 3 · Expert Architectuurkeuzes beoordelen en ontwerpen

Op expertniveau vergelijk je ontwerpopties en weeg je de risico's en de afhankelijkheden af. De SRS geeft het kader; de keuze voor een concrete oplossing is aan de spoorwegonderneming en de infrastructuurbeheerder.

Het ontbreken van lineside seinen op Level 2

De SRS staat toe dat op Level 2 lineside seinen worden onderdrukt SUBSET-026-2 §2.6.6.1.7. Dat verandert de rol van de bestuurder: die volgt de DMI en niet de seinen. Dat vraagt om een betrouwbare DMI, duidelijke procedures bij storingen (zoals de Override- en Trip-procedures) en een goede radiodekking, omdat de trein anders geen MA kan ontvangen. Overweeg daarom bij elk ontwerp: wat gebeurt er als de radioverbinding wegvalt?

Mixed levels

Een lijn mag meerdere levels tegelijk ondersteunen. Bijvoorbeeld Level 2 voor treinen zonder integrity device en Level 3 voor treinen mét integrity device, op dezelfde baan SUBSET-026-2 §2.6.2.4. Ook een station dat wordt gedeeld door treinen van Level 1- en Level 2-lijnen, of parallelle exploitatie van een nationaal systeem met ERTMS/ETCS, is mogelijk §2.6.2.4. Dat vraagt om een prioriteitentabel bij de level-overgang (zie module 3 en SUBSET-026-5 §5.10.2).

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis De vijf Levels

Een trein die is uitgerust met ERTMS/ETCS werkt altijd in één Level SUBSET-026-2 §2.6.2.1. Level-definities hangen af van de gebruikte trackside-apparatuur, de manier waarop informatie de on-board bereikt, en de verdeling van functies tussen trackside en on-board SUBSET-026-2 §2.6.1.1. De SRS noemt de volgende mogelijkheden SUBSET-026-2 §2.6.2.3:

Level 0: alleen maximumsnelheid

Level 0 is er voor treinen die op lijnen rijden zonder ETCS of nationaal systeem, of op lijnen in commissioning SUBSET-026-2 §2.6.3.1.1. De lijnseinen geven de bevoegdheid om te rijden §2.6.3.1.2. De on-board supervisie beperkt zich tot de maximale snelheid van het materieel en de maximumsnelheid in een unfitted gebied §2.6.3.1.3.

Level STM: het nationale systeem blijft het baas

Bij Level STM gebruikt ETCS de transmissie van het nationale systeem SUBSET-026-2 §2.6.4.1.2. Die koppeling loopt via een STM (Specific Transmission Module) met een gestandaardiseerde interface §2.6.4.1.10. Treindetectie en -integriteit worden door apparatuur buiten ETCS bewaakt §2.6.4.1.6. Elke combinatie van nationale trackside-systemen geldt als één STM-level §2.6.4.1.9. De DMI toont dit level met het symbool LE_02 (NTC/STM) uit de DMI-symboolbibliotheek ERA_ERTMS_015560 · DMI Table 59.

Level 1: spotbalises en seinen

Bij Level 1 worden de Movement Authorities via Eurobalises naar de trein gezonden SUBSET-026-2 §2.6.5.1.2. De trackside weet niet welke trein de informatie ontvangt §2.6.5.1.6. De trein voert continu snelheidstoezicht uit en beschermt daarmee tegen het overschrijden van de MA §2.6.5.1.3. De treindetectie gebeurt door het onderliggende signaleringssysteem §2.6.5.1.4.

Level 2: radio en RBC

Bij Level 2 zendt de RBC de MA via Euroradio naar de trein SUBSET-026-2 §2.6.6.1.2. De trein leest de balises en stuurt zijn positie ten opzichte van de gelezen balisen terug naar de RBC §2.6.6.2.4. De treindetectie blijft een zaak van het onderliggende signaleringssysteem §2.6.6.1.4.

Level 3: integriteit en positie via de trein

Level 3 lijkt op Level 2, maar de positie en de integriteit van de trein worden bepaald door de RBC in samenwerking met de trein. De trein stuurt positierapporten en integriteitsinformatie naar de RBC SUBSET-026-2 §2.6.7.1.4. Lineside seinen zijn bij Level 3 niet voorzien §2.6.7.1.7.

Niveau 2 · Gevorderd Overgangen, compatibiliteit en mixed levels

Geen downward compatibility meer als SRS-regel

In de vorige versie van de SRS (v2.3.0) stond dat Level 1, 2 en 3 downward compatible zijn. In versie 3.6.0 is die passage vervallen: §2.6.2.5 en §2.6.2.6 zijn Intentionally deleted SUBSET-026-2 §2.6.2.5. Compatibiliteit wordt in 3.6.0 behandeld als een kwestie van systeemversies: binnen systeemversie X = 1 of X = 2 mag een trackside alleen een systeemversie Y van 0 of 1 gebruiken SUBSET-026-6 §6.4.2.1 en §6.4.2.2. Zie module 11.

Mixed levels en de prioriteitentabel

Elke combinatie van Level 0, STM, 1, 2 en 3 op een gebied is mogelijk SUBSET-026-5 §5.10.2.1. De aankondiging en de overgangsopdracht aan de grens bevatten een prioriteitentabel met alle ondersteunde levels, van hoog naar laag §5.10.2.3. De trein kiest het hoogste level uit die tabel dat hij ondersteunt §5.10.2.4.

Voorbeeld uit de SRS SUBSET-026-5 §5.10.2.4.2: de tabel van de trackside geeft 2, NTC X, 1, NTC Y.

Als geen van de aangekondigde levels beschikbaar is, moet de on-board toch de overgang maken naar het aangekondigde level met de laagste prioriteit §5.10.2.7. De on-board geeft de trackside-level dan aan de bestuurder, zodat hij de juiste procedures voor storingen kan kiezen §5.10.2.7.1.

Aankondiging, overgang en de grensbalisegroep

Elke overgang naar Level 2, 3 of NTC moet via een balisegroep of via de RBC worden aangekondigd SUBSET-026-5 §5.10.1.1. De aankondiging is een opdracht om op een verder punt over te schakelen §5.10.1.2. Direct aan de grens staat een balisegroep met de opdracht om onmiddellijk over te schakelen §5.10.1.4. Ontvangt de trein die balisegroep niet, dan wordt de overgang toch uitgevoerd op het moment dat de geschatte voorkant van de trein de in de aankondiging genoemde plaats passeert §5.10.1.5.

• Er is op elk moment maar één overgangsopdracht actief; een nieuwe vervangt de vorige §5.10.1.6.
• Na de aankondiging worden MA- en track-description-data uit het nieuwe medium geaccepteerd, maar pas gebruikt als de overgang is uitgevoerd §5.10.1.7.
• Na de overgang worden data uit het verlaten medium verworpen §5.10.1.8.
• Als de trein de aangekondigde RBC-area niet binnengaat, ook niet als hij keert, volgt een opdracht om de sessie te beëindigen, vanaf een balisegroep of de RBC §5.10.3.1.6.

Wanneer moet de bestuurder bevestigen?

Voor sommige overgangen moet de bestuurder de overgang bevestigen SUBSET-026-5 §5.10.4.1. Bevestigt hij niet binnen de driver acknowledgement time (zie Appendix A.3.1), dan wordt een service brake command gestart §5.10.4.2. Die wordt losgelaten zodra de bestuurder bevestigt §5.10.4.3. In NL-mode is geen bevestiging nodig §5.10.4.1.1. De tabel hieronder vat de regels samen (§5.10.4.4). Lees de rij als het vorige level (waar de trein vandaan komt) en de kolom als het doel-level (waar de trein naartoe gaat). "Ja" betekent dat de bestuurder moet bevestigen.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Niveau 3 · Expert Overgangen beoordelen en ontwerpen

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis Waar is de trein, en wat mag hij?

Positie: de LRBG als referentie

De trein bepaalt zijn positie ten opzichte van een balise group: de Last Relevant Balise Group (LRBG). De positie-informatie bevat de geschatte afstand tot de voorkant van de trein, het confidence interval en de richting SUBSET-026-3 §3.6.1.3. Balisegroepen die als "unlinked" zijn gemarkeerd, worden nooit als LRBG gebruikt §3.6.1.4. Alle locatie- en profieldata van de RBC verwijzen naar de LRBG in hetzelfde bericht §3.6.2.2.1.

Drie voorkanten van de trein

De SRS onderscheidt drie posities van de voorkant van de trein SUBSET-026-3 §3.6.4.4:

• Estimated front end: de beste schatting van de positie.
• Max safe front end: de voorste grens van de onzekerheid, verder vooruit dan de schatting. Die gebruik je voor veiligheidsbeslissingen waarbij de trein te ver vooruit kan zijn.
• Min safe front end: de achterste grens van de onzekerheid, verder achteruit dan de schatting. Die gebruik je wanneer je zeker wilt weten dat de trein een punt gepasseerd is.

De onzekerheid heet het train position confidence interval. Het houdt rekening met de onder- en overlezing van de odometer (de nauwkeurigheid van de odometer én de fout bij het detecteren van de balisegroep) en met de locatienauwkeurigheid van de LRBG §3.6.4.2.

Het positierapport naar de RBC

De trein stuurt positierapporten naar de RBC. Een positierapport bevat minimaal de afstand van de LRBG tot de estimated front end, de afstanden van de estimated front end naar de min en de max safe front end, de identiteit van de LRBG en de richting SUBSET-026-3 §3.6.5.1.2. De trein stuurt een positierapport op verzoek van de RBC, en uit eigen beweging bij onder meer stilstand (indien van toepassing), een moduswijziging, een bevestiging of een verlies van de treinintegriteit §3.6.5.1.4.

De Movement Authority (MA)

De Movement Authority bepaalt hoe ver de trein mag rijden. De belangrijkste kenmerken SUBSET-026-3 §3.8.1.1:

Een MA kan in secties zijn verdeeld. De laatste sectie heet de End Section SUBSET-026-3 §3.8.4.1.

Snelheidsbeperkingen: de MRSP

De SRS kent elf categorieën van snelheidsbeperkingen SUBSET-026-3 §3.11.2.2, waaronder de Static Speed Profile (SSP), de Axle load Speed Profile (ASP), de Temporary Speed Restriction (TSR), de maximale treinsnelheid, de signalering-gerelateerde beperking (alleen Level 1), de mode-gerelateerde beperking, de beperking bij een overweg (LX), de beperking door de Override-functie en de beperking voor een gegeven permitted braking distance (PBD). De categorieën zijn onafhankelijk van elkaar §3.11.2.3. De Most Restrictive Speed Profile (MRSP) is de meest beperkende combinatie van alle snelheidsbeperkingen die de trein moet volgen SUBSET-026-3 §3.13.7.1 en §3.13.7.2.

De radioverbinding: sessies

Op de radio communiceert de trein via een beveiligde verbinding (een communication session) met de RBC. Een sessie wordt alleen door de on-board geopend SUBSET-026-3 §3.5.3.1, en alleen door de on-board beëindigd §3.5.5.1. Bij verlies van de veilige verbinding blijft de on-board pogingen doen, tot de verbinding is hersteld, de sessie als beëindigd geldt, of de trein de locatie passeert die de RIU in een opdracht heeft aangegeven §3.5.4.3.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Toetsvragen Niveau 1 · Basis (vervolg)

De MRSP-vraag hieronder hoort bij het interactieve model hierboven.

Niveau 2 · Gevorderd Onzekerheid, time-outs en noodstops

Positie-onzekerheid: een voorbeeld

Stel dat de trein 2.000 m heeft afgelegd sinds de laatste LRBG, dat de odometer een fout van 2 % over de afgelegde afstand geeft, en dat de locatienauwkeurigheid van de LRBG 12 m is. Die laatste waarde is een gegeven van deze oefening; de SRS-waarde staat in Appendix A.3.1, dat niet bij de bijlagen zit. Dan is de onzekerheid ongeveer 2 % × 2.000 m = 40 m plus 12 m, dus ongeveer 52 m SUBSET-026-3 §3.6.4.2. De max safe front end ligt dan ongeveer 52 m voor de estimated front end, en de min safe front end ongeveer 52 m erachter §3.6.4.4. Daarom moet een trein die een EOA nadert rekening houden met die onzekerheid; de remcurves staan in module 5.

Time-outs in de MA

Een MA kan time-outs bevatten, om in te spelen op de situatie in de interlocking. De timers aan boord weerspiegelen dan de situatie trackside, en de acties bij een verlopen timer zijn beperkend SUBSET-026-3 §3.8.1.5. Bij een verlopen End Section time-out wordt de EOA (of LOA) teruggetrokken naar de huidige positie van de trein, en een doelsnelheid hoger dan nul bij de EOA wordt op nul gezet §3.8.4.1.2. De End Section timer start wanneer de max safe front end de door de trackside gegeven startlocatie passeert §3.8.4.1.1. Op Level 2 starten de section timers bij de tijdstempel van het MA-bericht; op Level 1 bij het passeren van de eerste balis van de balisegroep die de MA geeft §3.8.4.2.1.

De Supervised Location

De SvL wordt bepaald door de eerste van de volgende locaties: het einde van de overlap (indien aanwezig en nog niet verlopen), het Danger Point (indien aanwezig), en anders de EOA SUBSET-026-3 §3.8.4.5.1. Zolang een LOA wordt bewaakt, wordt geen SvL bepaald §3.8.4.5.2.

Noodstops: conditional en unconditional

Een trein kan met een conditional of een unconditional emergency stop worden stilgezet SUBSET-026-3 §3.10.2.1. Een conditional emergency stop bevat een nieuwe stoplocatie ten opzichte van de LRBG. Als de min safe front end die locatie al is gepasseerd, wordt het bericht afgewezen en wordt de RBC geïnformeerd. Als dat nog niet het geval is, wordt het bericht geaccepteerd, maar wordt de locatie alleen gebruikt om een nieuwe EOA en SvL te bepalen als ze niet voorbij de huidige EOA/LOA ligt §3.10.2.2. Een unconditional emergency stop leidt tot een onmiddellijke train trip §3.10.2.3. Een nieuwe MA die na een geaccepteerde noodstop en vóór de intrekking ervan wordt ontvangen, wordt geweigerd §3.10.2.4.

Temporary Speed Restrictions

Een TSR heeft een identiteit, zodat hij later met die identiteit kan worden ingetrokken SUBSET-026-3 §3.11.5.5. Een intrekking wordt direct uitgevoerd bij ontvangst van de trackside, zonder te wachten op de treinlengte §3.11.5.5. Of een TSR intrekbaar is, moet herkenbaar zijn §3.11.5.6.

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis Remcommando's, beveiligingen en profielen

Remcommando's en wanneer ze worden losgelaten

Als het service-remcommando niet wordt uitgevoerd, volgt een noodremcommando SUBSET-026-3 §3.14.1.2. De vrijgave hangt af van de oorzaak §3.14.1.3 t/m 3.14.1.7:

De bestuurder krijgt een melding wanneer de remmen kunnen worden losgelaten, en wanneer een bevestiging wordt gevraagd §3.14.1.8.

Bescherming tegen ongewenste beweging

• Roll Away Protection (RAP): voorkomt een beweging die in strijd is met de stand van de richtingsregelaar SUBSET-026-3 §3.14.2.2. In de neutrale stand voorkomt de RAP zowel voorwaartse als achterwaartse beweging §3.14.2.3. Bij een beweging die de nationale waarde voor het wegrollen overschrijdt, worden de remmen gecommandeerd §3.14.2.4.
• Reverse Movement Protection (RMP): voorkomt een beweging in de tegengestelde richting van de toegestane richting van de geldige MA SUBSET-026-3 §3.14.3.1.
• Standstill supervision: na detectie van een beweging in stilstand wordt na een nationale afstand een remcommando gegeven SUBSET-026-3 §3.14.4.2. Na intrekking van het remcommando wordt de supervisie opnieuw geïnitialiseerd §3.14.4.4.

Track conditions

Een track condition geeft de bestuurder en/of de trein informatie over een toestand vóór de trein. Het is profiel-data (met begin en eind, bv. een non-stopping area) of locatiedata (één startlocatie, bv. een wisseling van het traction system) SUBSET-026-3 §3.12.1.2. De typen staan in §3.12.1.3, bv. een spanningsloze sectie met de pantograaf omlaag. Na ontvangst geeft de on-board een melding op de DMI §3.12.1.5. Zonder track-condition-informatie geldt de initiële toestand §3.12.1.6.

Mode profile en route suitability

Met een Mode Profile kan de trackside de mode On Sight, Limited Supervision of Shunting aanvragen SUBSET-026-3 §3.12.4.1. Voor OS en LS definieert het profiel de ingang en de lengte van het gebied §3.12.4.2. Het begin van het profiel hoort bij de max safe front end, het einde bij de min safe front end §3.12.4.5 en §3.12.4.6.

Route suitability-data (laadprofiel, stroomvoorziening, axle load) wordt bij ontvangst vergeleken met de Train Data aan boord SUBSET-026-3 §3.12.2.3. Passeert de trein de eerste locatie waar hij niet past, dan wordt hij getript §3.12.2.8.

Tekstmeldingen

Een tekstmelding bevat onder meer de klasse (auxiliary of important information), de tekst of het vaste nummer, en de voorwaarden voor begin en einde van de weergave SUBSET-026-3 §3.12.3.1.9. Vaste teksten moeten aan boord zijn opgeslagen in alle talen die de bestuurder kan kiezen §3.12.3.3.1. Begin- en eindvoorwaarden kunnen per gebeurtenis worden ingesteld §3.12.3.4.1.

Volledigheid van de gegevens (Level 1)

De trackside geeft de on-board de gezette route en de track description voor die route SUBSET-026-3 §3.7.1.1. Een MA wordt niet geaccepteerd als SSP en gradient niet de volledige lengte van de MA dekken §3.7.2.3. Een nieuwe track description vervangt de opgeslagen informatie vanaf de startlocatie §3.7.3.1. In sommige situaties, bv. bij een ingekorte MA, moeten track description en linking worden gewist of wordt de initiële toestand hersteld §3.7.3.3; de details staan in Appendix A.3.4.

Op Level 1 kan informatie vooraf (in-fill) komen via balisegroepen, een Euroloop of een radio in-fill unit SUBSET-026-3 §3.9.1.1. Heeft de on-board het gevraagde medium niet, dan wordt de aankondiging genegeerd en rijdt de trein door op de eerder ontvangen informatie §3.9.1.3. Bij een Euroloop wordt nieuwe in-fill-informatie genegeerd zodra de volgende hoofdseinbalisgroep is gelezen of gemist §3.9.2.11. Een order om een sessie met een radio in-fill unit te openen wordt genegeerd als de on-board geen radio heeft §3.9.3.3.

Track Ahead Free (Level 2/3)

Bij een verzoek om Track Ahead Free kan de bestuurder bevestigen dat het spoor tussen de kop van de trein en het volgende sein vrij is. Dat kan alleen zolang het verzoek op het scherm staat SUBSET-026-3 §3.15.5.3.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis De grenzen, en wat ze betekenen

ETCS kan niet zelf remmen; de trein doet dat. Het systeem bewaakt wel continu of de trein binnen de snelheids- en afstandsgrenzen blijft. Als de trein die grenzen overschrijdt, waarschuwt het systeem de bestuurder, en grijpt het uiteindelijk zelf in met de remmen ERA_ERTMS_040026 §2.1. De speed and distance monitoring bestaat uit drie vormen van bewaking SUBSET-026-3 §3.13.10.1.1:

1. Ceiling speed monitoring: bewaking van de constante snelheden op basis van de MRSP §3.13.10.3;
2. Target speed monitoring: remmen naar een lagere doelsnelheid, of naar een EOA of LOA §3.13.10.4;
3. Release speed monitoring: bewaking van de release speed nabij een EOA §3.13.10.5.

De supervision limits

In de SRS worden vijf supervision limits gedefinieerd: EBI, SBI, W, P en I SUBSET-026-3 §3.13.9.1.1. De EBI-grens moet ervoor zorgen dat de trein binnen de grenzen blijft die de trackside oplegt; de andere grenzen helpen de bestuurder om een noodrem te voorkomen §3.13.9.1.2 en §3.13.9.1.3.

In de volgorde die de trein tegenkomt bij het naderen van een doel: I → P → W → SBI → EBI. Dat is de volgorde van toenemende ernst. Hoe dichter de trein bij de EBI-grens komt, hoe minder tijd de bestuurder heeft. De precieze plaatsen van de grenzen volgen uit de formules in §3.13.9.3 (zie Niveau 2).

Het parachute-principe en de EBD-curve

De EBD-curve (Emergency Brake Deceleration) is een parabolische curve die begint bij de target location en wordt berekend met de remvertraging van de noodrem ERA_ERTMS_040026 §3.3.1. Uit die curve en de gemeten snelheid berekent de on-board computer de afstand die nodig is om te stoppen, vanaf het moment waarop de noodrem zou worden ingegrepen. Die afstand bepaalt de EBI-grens. Dat is de "parachute": de laatste verdedigingslinie van ETCS ERA_ERTMS_040026 §3.1.1. Bij de berekening wordt rekening gehouden met de opbouwtijd van de rem en met de meetfout van de snelheid ERA_ERTMS_040026 §3.1.1. In de SRS wordt de EBD-curve berekend voor elk target dat een MRSP-element of een LOA is SUBSET-026-3 §3.13.8.3.1; voor een EOA of SvL wordt een SBD-curve berekend §3.13.8.4.1.

De DMI-statussen

De DMI toont de statussen van de bewaking. Ze volgen de grenzen die je net hebt geleerd ERA_ERTMS_015560 · DMI §7:

Prioriteit: IntS gaat voor WaS, die gaat voor OvS, die gaat voor NoS/IndS ERA_ERTMS_015560 · DMI §7. De SRS schrijft voor dat bij de statussen Overspeed, Warning en Intervention de DMI de bijbehorende aanduiding toont SUBSET-026-3 §3.13.10.3.2.

Eerste indruk: de video-scène

De scène hieronder laat zien wat er gebeurt als de bestuurder te snel nadert. De modelwaarden zijn illustratief. De tijdsafstanden tussen de grenzen (9 s en 4 s) zijn wel de vaste ETCS-waarden uit de braking-curves brochure ERA_ERTMS_040026 §5.2.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Niveau 2 · Gevorderd Rekenen met de grenzen

De parameters: vaste waarden in Appendix A.3.1

De SRS verwijst voor de grenzen naar vaste waarden in Appendix A.3.1: DV_EBImin, DV_EBImax, V_EBImin, V_EBImax, C_EBI, en de overeenkomstige waarden voor SBI en W SUBSET-026-3 §3.13.9.2.4, §3.13.9.2.5 en §3.13.9.2.6. Die appendix zit niet bij de bijgevoegde hoofdstukken. De getallen hieronder zijn daarom illustratief: ze komen uit de vorige versie van de cursus (v2.3.0) en moeten worden gecontroleerd tegen Appendix A.3.1 van de geldende SRS-versie.

De EBI-marge in een ceiling speed-sectie

In een ceiling speed-sectie, waar de snelheid constant is, wordt de EBI-grens bepaald ten opzichte van de snelheid van het MRSP-element. Voor V_MRSP boven V_EBImin geldt de formule hieronder; daaronder geldt DV_EBImin SUBSET-026-3 §3.13.9.2.3. De SBI- en W-grens volgen dezelfde formule met de eigen vaste waarden §3.13.9.2.5 en §3.13.9.2.6.

Uitwerking met de illustratieve waarden (V_EBImin = 0, zodat de formule de vorm van de vorige cursusversie aanneemt). Bij V_MRSP = 80 km/h: DV_EBI = min(5 + 0,1 × 80 ; 15) = min(13 ; 15) = 13 km/h. De EBI-grens ligt dan op 80 + 13 = 93 km/h. Bij V_MRSP = 120 km/h: DV_EBI = min(5 + 12 ; 15) = 15 km/h (begrensd op de maximumwaarde), EBI bij 135 km/h.

Remafstand en tijd: de basisformules

Voor een remvertraging a (m/s²) die constant is, geldt de remweg van snelheid v naar snelheid v_t:

De EBI-grens wordt in de braking-curves brochure berekend met de remweg bij de hoogste denkbare snelheid (de meetfout meegenomen) plus de afstand tijdens de opbouw ERA_ERTMS_040026 §3.1.1. Daarna volgen de P-grens (4 s later) en de I-grens (9 s vóór P), afhankelijk van de snelheid van de trein ERA_ERTMS_040026 §5.2. In de SRS wordt de remcurve gebaseerd op de safe deceleration en de safe brake build-up time SUBSET-026-3 §3.13.6.2.1 en §3.13.6.2.2.

Werkvoorbeeld: een HST op 120 km/h

Gegeven (de modelwaarden zijn illustratief): v = 120 km/h = 33,3 m/s; snelheidsmeetfout 2,58 % (gebruikt voor de voorbeeldtrein in de braking curves brochure); noodrem-vertraging 0,7 m/s²; opbouwtijd 2,5 s.

1. Hoogste denkbare snelheid: 33,3 × 1,0258 ≈ 34,2 m/s.
2. Remweg vanaf 34,2 m/s tot stilstand: 34,2² / (2 × 0,7) ≈ 835 m.
3. Afstand tijdens opbouw: 33,3 × 2,5 ≈ 83 m.
4. EBI-grens: ≈ 835 + 83 = 918 m voor het target.
5. P-grens: 4 s × 33,3 m/s ≈ 133 m verder: ≈ 1 051 m.
6. I-grens: 9 s × 33,3 m/s = 300 m verder: ≈ 1 351 m.

Dit is een vereenvoudigd rekenmodel om de principes te illustreren. De werkelijke berekening staat in de leverancier-implementatie en is afhankelijk van de Train Data en de National Values SUBSET-026-3 §3.13.2.2.

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis De Modes en hun symbolen

De SRS noemt 17 Modes SUBSET-026-4 §4.3.2.1. Ze staan in de tabel hieronder, met de afkorting die je op de DMI en in de specificatie tegenkomt. De mode SE uit eerdere versies is vervallen §4.4.16. Staat de cabine open, dan krijgt de bestuurder een duidelijke aanduiding van de ETCS-mode §4.4.2.1.

Wie kiest de Mode?

• De bestuurder kiest onder meer SH, als de voorwaarden van conditie [5] zijn vervuld (stilstand, level 0, NTC of 1), en Override, conditie [37] SUBSET-026-4 §4.6.3.
• De trackside vraagt OS via een Mode Profile SUBSET-026-3 §3.12.4.1 en LS via een opdracht SUBSET-026-4 §4.4.19.1.2. Voor Shunting geeft de RBC toestemming (conditie [6]).
• Het systeem schakelt FS in zodra alle benodigde data aanwezig zijn §4.4.9.1.1, SB na het opstarten §4.4.7.1.2, en TR bij een trip-conditie §4.4.13.1.1.1. SF volgt bij een storing §4.4.5.1.1, NP bij het uitvallen van de voeding §4.4.4.1.1.
• Niet door de bestuurder te kiezen: FS, LS, OS en SB §4.4.9.1.2, §4.4.19.1.2, §4.4.12.1.2, §4.4.7.1.1.

De DMI-symbolen van de Modes

De DMI toont elke Mode met een symbool. Acknowledgement-symbolen vragen de bestuurder om een bevestiging ERA_ERTMS_015560 · DMI Tabel 60. Klik op een symbool voor de betekenis.

De Modes in één diagram

Het diagram toont de belangrijkste overgangen. Klik op een Mode voor de verantwoordelijkheid, het Level en de bron. Niet alle overgangen zijn getekend: de volledige matrix staat in SUBSET-026-4 §4.6.2 (Transitions Table). IS, NP, SF, LS en PS staan niet in het diagram. SF geldt op alle levels §4.4.5.2.1.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Verder lezen

Voor het effect van een Mode-wisseling op opgeslagen gegevens: SUBSET-026-4 §4.9 en §4.10. Voor de acceptatie van ontvangen informatie per Mode: §4.8. De DMI per Mode staat in §4.7.

Niveau 2 · Gevorderd Overgangen en voorwaarden

Een overgang heeft altijd een startmode, een doelmode en een conditie. In de Transitions Conditions Table staan de voorwaarden genummerd. Conditie [5] luidt bijvoorbeeld: stilstand en level 0, NTC of 1 en de bestuurder kiest Shunting SUBSET-026-4 §4.6.3.

Vijf overgangen, uitgewerkt

Waarom de volgorde van de voorwaarden telt

Sommige voorwaarden sluiten elkaar uit. Zolang de override actief is, wordt de trip-overgang onderdrukt, en krijgt de bestuurder de status "override active" te zien SUBSET-026-5 §5.8.3.6 en §5.8.3.7. Daarom bevatten de trip-overgangen in de tabel de voorwaarde "override is not active", zoals [43] en [54] SUBSET-026-4 §4.6.3. Neem de override-status daarom altijd mee in een analyse.

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis Wat is een procedure?

Een procedure definieert de gewenste reactie van de ERTMS/ETCS-onderdelen (on-board, trackside, bestuurder) op informatie of gebeurtenissen. Elke procedure heeft een tabel met eisen, elk met een ID, en een flowchart die naar diezelfde ID's verwijst SUBSET-026-5 §5.11.3.1. De Start of Mission heeft zijn tabel in §5.4.3 en zijn flowchart in §5.4.4.

Start of Mission (SoM)

De bestuurder start een missie in één van de volgende situaties SUBSET-026-5 §5.4.1.1:

• zodra de trein wakker is;
• zodra de rangeerbewegingen zijn afgerond;
• zodra een missie is beëindigd;
• zodra een slave-motor leading wordt.

Alle gevallen beginnen in Stand By §5.4.1.2. Een missie geldt als gestart zodra het systeem in FS, LS, SR, OS, NL, UN of SN komt. Een andere mode die vanuit SB wordt bereikt, telt niet als missie §5.4.6.1–5.4.6.2.

Vijf gegevens kunnen de status valid (zeker juist), invalid (mogelijk onjuist) of unknown (geen waarde) hebben: de Driver ID, het ERTMS/ETCS-level, de RBC-ID met telefoonnummer, de Train Data en de treinpositie §5.4.2.1–5.4.2.2.

De kernstappen op Level 2 (tabel §5.4.3):

1. Driver ID invoeren of revalideren.
2. Level kiezen. Op Level 2 of 3 volgen de RBC-gegevens (S2, S3).
3. Sessie met de RBC openen (A31).
4. Train Data invoeren en valideren, en naar de RBC sturen (S11). De RBC bevestigt met E14.
5. Start kiezen (S20) en een MA-request sturen (S21).
6. De RBC bepaalt de Mode: een SR-authorisatie (E26) leidt naar S24, een MA voor OS, LS of SH (E27) naar S25, en een MA voor FS (E29) naar Full Supervision §5.4.3 S21.

End of Mission (EoM)

End of Mission betekent dat de trackside niet meer toestemt dat een eenheid beweegt SUBSET-026-5 §5.5.1. Een EoM begint bij de overgang naar Stand By vanuit FS, LS, OS, UN, NL, SR, PT, RV of SN §5.5.2.1.1. In SN-mode kunnen andere voorwaarden voor het einde van de missie afhangen van het nationale systeem §5.5.2.1.2.

De EoM-procedure staat in §5.5.3; storingen tijdens het beëindigen worden behandeld in §5.5.4.

Train Trip

Een trip is iets anders dan een noodrem. Een overschrijding van de P-snelheid leidt tot een noodrem, maar pas tot een trip als de trein de EOA of LOA passeert SUBSET-026-4 §4.4.13.1.1.1. Op Level 2 en 3 start de trip wanneer de min safe front end de EOA heeft gepasseerd SUBSET-026-3 §3.13.10.2.6; op Level 1 volgt de trip bij de in §3.13.10.2.7 genoemde situatie.

De trip-tabel is opgebouwd rond de overgang naar TR SUBSET-026-5 §5.11.2:

1. De on-board schakelt naar Trip (A025).
2. De bestuurder bevestigt de trip. Daarna gaat de trein naar Post Trip op Level 1 t/m 3 SUBSET-026-4 §4.4.14.1.1.
3. Als er openstaande noodstops zijn, wacht de on-board tot de RBC alle openstaande noodstops heeft ingetrokken (D130, S130). Zonder openstaande noodstops gaat de procedure verder naar S140 SUBSET-026-5 §5.11.2.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Toetsvragen Niveau 1 · Basis (vervolg)

Niveau 2 · Gevorderd Stappen, beslispunten en uitzonderingen

Gegevens: geldig, ongeldig of onbekend

De procedure begint met de status van elk gegeven SUBSET-026-5 §5.4.2.1. Die status bepaalt welk beslispunt in de flowchart volgt §5.4.4. Een geldige treinpositie wordt als SoM-positierapport naar de RBC gestuurd, en daarna gaat de procedure naar S10 §5.4.3 A33.

De positie bij Level 2: de RBC beslist

Is de positie ongeldig of onbekend, dan stuurt de on-board het SoM-positierapport met die status §5.4.3 A34. De RBC kan de positie als geldig bevestigen §5.4.3 A35. Accepteert de RBC de trein zonder geldige positie, dan markeert de on-board de positie als unknown en gaat de procedure naar S10 §5.4.3 A23–A24. Weigert de RBC de trein, dan wist de on-board de positie, beëindigt hij de sessie en meldt hij aan de bestuurder dat de trein is geweigerd §5.4.3 A39–A40. Daarna moet de bestuurder de situatie ontgrendelen in S10 A40.

Level-keuze na Start

Na de keuze van de bestuurder in S20 gaat de procedure, afhankelijk van het gevalideerde level, naar een van vier vervolgstappen SUBSET-026-5 §5.4.3 S20:

Uitzonderingen en degraded situations

• Het verlies van een open sessie is in de flowchart niet meegenomen. Gebeurt dat boven D11 (sessie open, Train Data verstuurd), dan geldt de nominale procedure SUBSET-026-5 §5.4.5.1.
• Kan de radioverbinding niet worden geopend, dan wordt de bestuurder geïnformeerd §5.4.3 A32 en SUBSET-026-3 §3.5.3.7.
• De degraded situations van de SoM staan in §5.4.5; die van de EoM in §5.5.4.

Train Trip: de volgorde

Na de bevestiging van de trip gaat het systeem op Level 1 t/m 3 naar Post Trip SUBSET-026-4 §4.4.14.1.1. Staan er noodstops open, dan wacht de on-board tot de RBC alle openstaande noodstops heeft ingetrokken SUBSET-026-5 §5.11.2 (D130, S130). Een nieuwe MA die na een geaccepteerde noodstop en vóór de intrekking binnenkomt, wordt geweigerd SUBSET-026-3 §3.10.2.4. De degraded situations van de trip staan in §5.11.4.

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis De bijzondere procedures

Rangeren (Shunting)

De bestuurder kiest SH als de trein stilstaat en het systeem in FS, LS, OS, SR, SN, UN of PT is, of in SB met de startvoorwaarden vervuld SUBSET-026-5 §5.6.2 (E015). Op Level 0 en 1 gaat de procedure daarna direct verder. Op Level 2 en 3 vraagt de on-board eerst de RBC om toestemming §5.6.2 (D020, A045).

Een rangeeropdracht van de trackside valt onder §5.7: op de huidige locatie (§5.7.2), voor een verder punt (§5.7.3), of vanuit SB of PT (§5.7.4). In SH bewaakt de on-board de rangeersnelheid en de lijst met verwachte balisegroepen; een balisegroep die niet op die lijst staat, leidt tot een trip SUBSET-026-4 §4.4.8.1.1.

De mode Passive Shunting (PS) is de mode van een slave-motor die mechanisch aan de leidende motor is gekoppeld, als onderdeel van een rangeerformatie SUBSET-026-4 §4.4.20.1.1.

On Sight (OS)

OS is een mode waarin de bestuurder op zicht rijdt in een baan die bezet of geobstrueerd kan zijn. De bestuurder kan OS niet zelf kiezen; de trackside geeft OS SUBSET-026-4 §4.4.12.1.1–4.4.12.1.2. Op Level 1 begint het OS-gebied bij de balisegroep met het Mode Profile; op Level 2 en 3 kan het OS-gebied al zijn binnengegaan met de max safe front end SUBSET-026-5 §5.9.2.1–5.9.2.2.

De bestuurder moet de OS-aanwijzing bevestigen. Gebeurt dat niet binnen de driver acknowledgement time (Appendix A.3.1, niet bijgevoegd), dan volgt een service brake command. Die wordt losgelaten zodra de bestuurder bevestigt SUBSET-026-5 §5.9.2.3–5.9.2.4.

Het bevestigingsvenster (rectangle of acknowledgement) staat in §5.9.3.2. Is de aanvraag eenmaal getoond, dan wordt ze niet ingetrokken als de trein het venster verlaat §5.9.3.4.

De on-board verlaat OS zodra de min safe front end het einde van het OS-gebied passeert §5.9.6.1.1. Valt dat einde samen met de EOA of LOA van de huidige MA, dan heeft de trein een nieuwe MA nodig om OS te verlaten §5.9.6.2.

Override EoA

Override is de procedure waarmee de bestuurder een EOA mag passeren in een storing, bijvoorbeeld bij een defect sein of verlies van de radio SUBSET-026-5 §5.8.1.1–5.8.1.2. De bestuurder kan Override kiezen als §5.8.2.1:

• de snelheid gelijk is aan of lager is dan de nationale grens voor Override;
• de mode FS, LS, OS, SR, SH, UN, PT of SN is, of SB (alleen op Level 2 en 3);
• gevalideerde Train Data en het treinnummer beschikbaar zijn (behalve in SH).

Daarna gaat de mode naar SR. Vanuit FS, LS, OS, SB of PT gebeurt dat direct; in SH blijft de mode gelijk; in UN of SN gaat de mode pas naar SR als het level verandert naar 1, 2 of 3 §5.8.3.1. De trip is dan onderdrukt, en de bestuurder ziet de status "override active" §5.8.3.6 en §5.8.3.7.

Bij een Override vanuit FS, LS of OS blijft de voormalige EOA of LOA behouden §5.8.3.1.1. Die wordt gewist bij een balisegroep met "stop if in SR", of als de SR-mode wordt verlaten §5.8.3.1.3. De Override eindigt bij het verstrijken van de nationale tijd of afstand, bij het passeren van de voormalige EOA of LOA, of bij een balisegroep met "stop if in SR", "stop if in SH" of "proceed" §5.8.4.1.

Wisseling van cabine of richting

Bij een cabinewisseling op dezelfde motor sluit de bestuurder desk A. De on-board gaat dan direct naar Stand By, en dat geldt als End of Mission. Bij het openen van desk B start de procedure Start of Mission SUBSET-026-5 §5.12.2.3 en §5.12.2.4. Bij een wissel naar een andere motor geldt §5.12.3; loopt er een rangeerbeweging, dan geldt §5.12.4.

Keren (Reversing)

De mode RV laat de bestuurder achteruit rijden vanuit dezelfde cabine; de oriëntatie van de trein verandert niet. Dat kan alleen in gebieden die de trackside zo heeft aangegeven SUBSET-026-4 §4.4.18.1.1. De procedure staat in SUBSET-026-5 §5.13: de trackside kondigt het gebied aan §5.13.1.2, de bestuurder krijgt de melding dat keren mogelijk is als de trein in dat gebied stilstaat §5.13.1.3, en na bevestiging gaat de on-board naar RV §5.13.1.4. In Post Trip is het achteruit rijden beperkt tot een nationale afstand SUBSET-026-4 §4.4.14.1.3.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis Hoe verloopt een overgang?

Elke overgang naar Level 2, 3 of NTC wordt aangekondigd, via een balisegroep of via de RBC SUBSET-026-5 §5.10.1.1. De aankondiging is een opdracht om op een verder punt over te schakelen §5.10.1.2. Bij de grens staat een balisegroep die de overgang direct commandeert §5.10.1.4.

• Level 1 → Level 2/3: een balisegroep vóór de grens geeft de opdracht om verbinding te maken met de RBC. Treindata gaat naar de RBC. Na de overgang meldt de on-board het nieuwe level met een positie-rapport §5.10.3.1.1–5.10.3.1.5.
• Level 0 → Level 2/3: de MA en track description voor het eerste deel van de Level 2/3-area moeten vóór de grens zijn ontvangen. Anders wordt de trein bij het passeren van de grens getript §5.10.3.2.3. De bestuurder rijdt de Level 2/3-area binnen met een snelheid die niet hoger is dan de snelheidsbeperkingen van de ongeëquipeerde lijn §5.10.3.2.4.
• Level 2/3 → Level 1: als er geen Level 1-MA en track description is ontvangen, blijft de Level 2/3-MA gelden §5.10.3.3.2. Als de hele trein de grens is gepasseerd, stuurt de on-board een positie-rapport naar de RBC; daarna kan de RBC de sessie beëindigen §5.10.3.3.3–5.10.3.3.4.
• Level 2/3 → Level 0: bij het binnengaan van UN worden alle MA- en track-description-data gewist §5.10.3.6.4.

Als de grensbalis niet wordt gelezen, wordt de overgang toch uitgevoerd zodra de geschatte voorkant van de trein de in de aankondiging genoemde plaats passeert SUBSET-026-5 §5.10.1.5.

RBC/RBC-handover

Een RBC/RBC-handover wordt net als een level-overgang aangekondigd, via een balis of via de RBC SUBSET-026-5 §5.15.1.1. Bij de grens staat een balisegroep met de opdracht om de handover onmiddellijk uit te voeren §5.15.1.3. Wordt die balis niet (tijdig) gelezen, dan wordt de handover toch uitgevoerd zodra de max safe front end van de trein de grens passeert §5.15.1.4.

De trein kan één of twee radiosessies tegelijk aan. Dat bepaalt het verloop: de normale procedure (twee sessies) staat in SUBSET-026-5 §5.15.2, de degraded situatie met één sessie in §5.15.3.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis Welke gegevens heeft het systeem nodig?

Train Data

Voordat een missie start, moet de on-board van de leidende motor de Train Data verkrijgen SUBSET-026-3 §3.18.3.2. Dat zijn onder meer de treincategorie(ën), de treinlengte, de traction- en remparameters (het traction model, de remmodellen of het rempercentage, de remstand, de correctiefactoren en de nominale draaiende massa), de maximumsnelheid, het laadprofiel en de axle load-categorieën.

Wijzigt een invoer van een externe bron (een ETCS-externe interface, bv. een kantelsysteem) de Train Data, dan volgt de procedure "Changing Train Data from sources different from the driver" SUBSET-026-3 §3.18.3.6 en SUBSET-026-5 §5.17.1.1.

Driver ID, Level en RBC-gegevens

• De Driver ID identificeert de verantwoordelijke bestuurder van een actieve cabine. Hij dient alleen voor de registratie SUBSET-026-3 §3.18.4.1.1 en §3.18.4.1.1.1. De bestuurder mag hem wijzigen als een National Value dat toestaat §3.18.4.1.2.
• Het ERTMS-level kan de bestuurder kiezen bij de start van een missie. Na de start hoeft hij het normaal niet meer te kiezen SUBSET-026-3 §3.18.4.2.1 en §3.18.4.2.3.
• De RBC-gegevens (identiteit en telefoonnummer) bewaart het systeem als één geldige set. Die komt uit de laatste invoer van de bestuurder, de laatste opdracht om een sessie op te zetten, of de grens SUBSET-026-3 §3.18.4.3.1.

Adhesie

De adhesion factor past het remmodel aan SUBSET-026-3 §3.18.4.6.1. De default-waarde is de hoogste waarde: niet glad §3.18.4.6.4. De waarde mag tijdens de rit wijzigen; de trackside kan hem bijwerken, en de bestuurder doet dat alleen als een National Value dat toestaat §3.18.4.6.2 en §3.18.4.6.2.1. De getallen bij de waarden (100 % en 70 %) staan in Appendix A.3.1; die appendix is niet bijgevoegd. Controleer de getallen daarom tegen de geldende SRS.

Vaste, nationale en standaardwaarden

Datum, tijd en juridische registratie

Het systeem levert de tijd in UTC en de lokale tijd SUBSET-026-3 §3.18.5.1. De lokale tijd wordt aan de bestuurder getoond; de juridische gegevens gebruiken UTC §3.18.5.2.

De juridische recorder is geen onderdeel van de ERTMS/ETCS on-board equipment SUBSET-026-3 §3.20.1.1. Het on-board equipment stuurt wel de informatie die na gevaarlijke situaties juridisch kan worden gebruikt naar de recorder §3.20.1.2. De datamessages en de triggers daarvoor staan in SUBSET-027 §3.20.1.2.1.

De DMI-geluiden

De DMI heeft vier geluiden ERA_ERTMS_015560 · DMI §14. Klik op een knop om het geluid te horen (als je browser geluid toestaat).

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis Wat is de envelop?

Een ERTMS/ETCS-systeemversie heeft een nummer X.Y. Hoofdstuk 6 van de SRS legt vast welke versies wettelijk mogen worden geëxploiteerd. Dat is de envelop: alle systeemversies die een trackside moet kunnen gebruiken en die de on-board moet ondersteunen SUBSET-026-6 §6.3.1.1.

Standaard gelden alle clausules van de andere hoofdstukken, ongeacht de versie die een trackside gebruikt. Hoofdstuk 6 bevat de uitzonderingen en de extra eisen voor het geval dat een trackside-onderdeel met een oudere versie werkt SUBSET-026-6 §6.3.1.2.

De toegestane versies

Uitzonderingen voor de trackside

De uitzonderingen voor een trackside met X = 1 staan in §6.5.1. Ze hebben de vorm van een vervangende of uitgesloten clausule. Drie voorbeelden:

• Clausule 3.6.2.4 is niet van toepassing SUBSET-026-6 §6.5.1.2.1.1.
• Clausule 3.9.3.2 wordt vervangen door: "The orders shall be sent via balise groups" §6.5.1.2.6.
• Sectie 7.4.2.0 (packet 0, de virtuele balisedekking) is niet van toepassing §6.5.1.5.3.

Voor de M_VERSION-waarden van balises geldt: binnen een trackside met X = 1 mogen 1.0 en 1.1 worden gebruikt; binnen een RBC-gebied dat voor X = 1 is gecertificeerd, ook 2.0 en 2.1 §6.5.1.1.2 en §6.5.1.1.3.

De on-board

De on-board heeft eigen eisen voor oudere versies. Voor X = 1 gelden uitzonderingen op de hoofdstukken 3, 4, 5, 7 en 8, en een aparte afhandeling van de luchtinterface-gegevens SUBSET-026-6 §6.6.2 en §6.6.3. Voor X.Y = 2.0 gelden eisen voor de berichten naar RBC en RIU §6.6.4.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Niveau 1 · Basis Van variabele tot bericht

De ERTMS/ETCS-taal wordt gebruikt om informatie over de radio en over de balise- en lusluchtspleten te versturen. De taal bestaat uit variabelen, packets, berichten en telegrammen. Variabelen en packets staan in hoofdstuk 7; telegrammen en berichten in hoofdstuk 8 SUBSET-026-7 §7.3.1.1–7.3.1.2.

Waarden in de variabelen

Speciale waarden staan altijd bovenaan het bereik van een variabele; bijvoorbeeld betekent 32767 "unknown" SUBSET-026-7 §7.3.2.3. Negatieve waarden worden als 2-complement gecodeerd §7.3.2.7. Een variabele van één bit is 0 voor onwaar en 1 voor waar §7.3.2.8.

Packets: header en structuur

Een packet heeft een header met het packetnummer (NID_PACKET) en de lengte in bits (L_PACKET). Als een packet afstanden bevat, staat in het packet ook de schaal (Q_SCALE) SUBSET-026-7 §7.3.3.2 en §7.5. Packet 0 en packet 255 volgen die structuur niet §7.3.3.5. Een variabele kan optioneel zijn, afhankelijk van een eerdere qualifier in het packet §7.3.3.9.

Welke packets zijn er?

Packets zijn ingedeeld naar richting: Track to Train (§7.4.2) en Train to Track (§7.4.1.2). In de beschrijving van elk packet geeft de rij "Transmitted by" aan welke trackside-zender het packet verstuurt: een balisegroep, een lus, een RIU of een RBC SUBSET-026-7 §7.3.3.10. Een keuze uit de track-to-train-packets:

Berichten en hun identificatie

Hoofdstuk 8.5 geeft de radioberichten met hun Mes. Id., naam, type en de vraag of het bericht versie-invariant is SUBSET-026-8 §8.5.1.1–8.5.1.2. Het type is N (normale prioriteit) of E (hoge prioriteit). Een voorbeeld uit de lijst van berichten van de trein naar de track:

Berichten van de track naar de trein, zoals bericht 3 (Movement Authority), bericht 15 (Conditional Emergency Stop) en bericht 16 (Unconditional Emergency Stop), staan in de tabel van §8.5.3 SUBSET-026-8 §8.5.3.

Toetsvragen Niveau 1 · Basis

Toetsvragen Niveau 2 · Gevorderd

Packets in een bericht

Het bericht van de RBC kan meerdere packets bevatten. De ontvanger verwerkt de packets ongeacht hun volgorde SUBSET-026-8 §8.4.1.3. Een track-to-train-bericht bevat hoogstens één exemplaar van hetzelfde packettype voor dezelfde richting; een aantal packettypes is uitgezonderd, zoals packet 44 en packet 65 §8.4.1.4 en §8.4.1.4.1–8.4.1.4.2.

Eurobalise-telegrammen

De gebruikersinformatie van een balis bevat complete packets: een packet wordt niet over twee telegrammen gesplitst SUBSET-026-8 §8.4.2.2. Als packet 0 wordt gebruikt, staat het als eerste packet van het telegram §8.4.2.3.

Het voorbeeld van bericht 129

Bericht 129 (Validated Train Data, van de trein naar de RBC) heeft in §8.6.1 een veldentabel: NID_MESSAGE, L_MESSAGE, T_TRAIN en NID_ENGINE, gevolgd door packet 0 of 1 met de train data SUBSET-026-8 §8.6.1.

Toetsvragen Niveau 3 · Expert

Case 1 Een te hoge nadering op een tijdelijke snelheidsbeperking

Case 2 Override in een radiogat

Case 3 Overgang van Level 1 naar Level 2, en een RBC-handover

Deel A · Niveau 1 · Basis Onthouden en begrijpen (20 vragen, 1 punt per vraag)

Deel B · Niveau 2 · Gevorderd Toepassen en analyseren (10 vragen; 7 gesloten, 3 open)

Deel C · Niveau 3 · Expert Evalueren en creëren (4 casussen; 4 punten per casus)

Afsluiting

Als je alle drie de delen hebt afgerond, heb je de stof van deze opleiding op alle drie de niveaus doorlopen. Voor een inhoudelijke herhaling kun je de toetsvragen per module opnieuw maken, of de casestudies van Module 13 gebruiken.

Let op: de antwoorden in deze cursus zijn gebaseerd op SUBSET-026 v3.6.0 (hoofdstukken 1–9), ERA_ERTMS_015560 v3.4.0 (DMI) en ERA_ERTMS_040026 v1.5. Appendix A.3.1 en A.3.2 van de SRS zijn niet bijgevoegd; de getallen daaruit zijn in de cursus illustratief. Controleer altijd de geldende versie van de specificatie voordat je de antwoorden in een project gebruikt.